ŞİÖ Liderleri Bişkek’te Bir Araya Geldi: Putin’den Çok Kutuplu Dünya Vurgusu
Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Konseyi toplantısı, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te gerçekleştirildi. Toplantıya Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yanı sıra ŞİÖ üyesi ülkelerin liderleri katıldı.
ŞİÖ Liderleri Bişkek’te Bir Araya Geldi: Putin’den Çok Kutuplu Dünya Vurgusu
ŞİÖ Devlet Başkanları Konseyi toplantısı, Bişkek’teki Yrys Ordo Kongre Salonu’nda düzenlendi. Zirve öncesinde Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadyr Japarov, ŞİÖ üyesi ülkelerin liderleri için resmi karşılama töreni gerçekleştirdi. Liderler daha sonra aile fotoğrafı için bir araya geldi.
Rusya heyetinde Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Başbakan Yardımcısı Aleksey Overçuk, Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkan Yardımcısı Maksim Oreşkin, Cumhurbaşkanlığı Basın Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya Devlet Başkanı'nın Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov ve Rusya'nın ŞİÖ Özel Temsilcisi Bahtiyer Hakimov yer aldı.
Zirvenin Sonuçları
Toplantının sonunda ŞİÖ liderleri, örgütün geleceğine ilişkin çok sayıda belge ve ortak karar üzerinde mutabakata vardı. Zirvenin ana belgelerinden biri olan Bişkek Bildirgesi kabul edildi.
Liderler ayrıca uyuşturucu bağımlılığı ve sentetik uyuşturucuların yayılmasıyla mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir yönetimi, yeşil teknolojiler ile bilimsel ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik kararlar aldı.
2026–2031 dönemine ilişkin ortak eylem planlarının yanı sıra, 2026–2030 yılları arasında ŞİÖ Yeşil Teknoloji Koridoru'nun oluşturulmasına yönelik iş birliği programı da gündeme alındı.
Zirvede ayrıca ŞİÖ Güvenlik Zorlukları ve Tehditleriyle Mücadele Evrensel Merkezi ile ŞİÖ Uyuşturucuyla Mücadele Merkezi'nin faaliyetlerinin güçlendirilmesine ilişkin kararlar kabul edildi.
Üye ülkelerin liman ve lojistik merkezlerinin geliştirilmesi, bölgesel veri merkezleri ve hesaplama altyapılarının oluşturulması ile yapay zekâ alanındaki iş birliğinin artırılması da toplantının gündem maddeleri arasında yer aldı.
Pakistan'ın Lahor kentinin 2026–2027 dönemi için ŞİÖ Turizm ve Kültür Başkenti ilan edilmesine karar verilirken, ŞİÖ Sekretaryası ile Afrika Birliği Komisyonu arasında bir Mutabakat Zaptı imzalanması da kararlaştırıldı.
Zirvede nükleer ve fiziksel nükleer güvenlik, enerji tasarrufu ve enerji verimliliği, enerji sistemleri, aile kurumunun desteklenmesi ve doğal afetlerden etkilenen ülkelere yardım gibi konularda çeşitli ortak bildiriler de kabul edildi.
Putin: ŞİÖ Çok Kutuplu Dünyanın Önemli Merkezlerinden Biri
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirvede yaptığı konuşmada ŞİÖ'nün kuruluşundan bu yana geçen 25 yılı aşkın sürede önemli bir gelişme kaydettiğini söyledi.
Putin, örgütün 2001 yılında Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan tarafından kurulduğunu hatırlatarak, ŞİÖ'nün zaman içerisinde daha güçlü ve bağımsız bir uluslararası yapıya dönüştüğünü belirtti.
Hindistan ve Pakistan'ın 2017'de, İran'ın 2023'te, Belarus'un ise 2024'te örgüte katıldığını hatırlatan Putin, ŞİÖ'nün bugün Avrasya'nın yanı sıra küresel ölçekte de önemli bir bölgesel iş birliği platformu haline geldiğini ifade etti.
Putin, ŞİÖ ülkelerinin dünya nüfusunun yaklaşık yarısını temsil ettiğini ve küresel gayrisafi yurt içi hasılanın üçte birinden fazlasını oluşturduğunu belirtti.
Rus lider ayrıca ŞİÖ coğrafyasının önemli doğal kaynaklara, güçlü bilimsel ve teknolojik kapasiteye ve kıtalararası ulaşım ile lojistik güzergâhlara sahip olduğuna dikkat çekti.
Rusya-ŞİÖ Ticareti 400 Milyar Doları Aştı
Putin konuşmasında ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin ŞİÖ'nün öncelikli hedefleri arasında bulunduğunu söyledi.
Rusya'nın ŞİÖ üyesi ülkelerle ticaret hacminin geçen yıl 400 milyar doların üzerine çıktığını belirten Putin, ülkeler arasındaki ticari ve yatırım ilişkilerinin giderek genişlediğini kaydetti.
Rusya Devlet Başkanı, Rusya'nın ŞİÖ ülkeleriyle gerçekleştirdiği işlemlerde ulusal para birimlerinin kullanım oranının da yüzde 98'i aştığını ifade etti.
Putin, ŞİÖ İş Konseyi ve ŞİÖ Bankalararası Konsorsiyumu'nun ortak ekonomik projelerin hayata geçirilmesine önemli katkı sağladığını belirterek, örgüt bünyesinde oluşturulması planlanan kalkınma bankasının da gelecekte bu çalışmalara destek verebileceğini söyledi.
Rus lider, söz konusu finansal yapının bağımsız olması gerektiğini vurgulayarak, uluslararası ekonomik sistemin siyasi baskı ve tek taraflı yaptırım araçlarına dönüştürülmesine karşı olduklarını dile getirdi.
Putin, ŞİÖ'nün ekonomik, siyasi ve insani alanlarda iş birliğini artırmasının Avrasya'da istikrar, güvenlik ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayacağını belirtti.
Zirvede alınan kararların, Şanghay İşbirliği Örgütü bünyesindeki ekonomik, güvenlik, teknoloji ve insani iş birliğinin önümüzdeki dönemde daha da genişletilmesi açısından önemli bir çerçeve oluşturması bekleniyor.